وزارت ICT می‌خواهد تمام اهرم‌های قدرت IT را داشته باشد و این موضوع مدیریت را از حالت فراسازمانی خارج می‌کند زیرا سازمان صاحب‌نظر در زیرساخت نمی‌تواند در بحث محتوا نیز تخصص داشته باشد و این مباحث باید در مجموعه‌های جدا از هم دیده شده و تحت یک مدیریت واحد مورد نظارت قرار گیرند.

سیدمحمد مصلایی یک کارشناس IT در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این مطلب و با اشاره به این ‌که مقدمات هر تغییری قبل از دستوری شدن، بررسی عیب‌ها و برنامه‌ریزی تغییرات است، در تحلیل خود از بررسی نارسایی‌های زیرساخت مدیریت IT در کشور اظهار کرد: مقدمات هر تغییر قبل از این که دستوری و اجباری باشد، برنامه‌ریزی است؛ اشکال، ادغام شدن یا نشدن شوراهای موازی نیست چراکه طرح‌ها ضربتی و بدون برنامه‌ریزی قبلی صورت می‌گیرد.

او ادامه داد: فکر این که ادغام، تسهیل کار را به دنبال دارد به دوره‌ مطالعاتی و امکان‌سنجی نیاز دارد که مسلما در این دوره‌ها توجه به عقاید صاحب‌نظران برای نحوه‌ اجرایی شدن چنین اقدامی ‌حائز اهمیت است.

وی تصریح کرد: مشورت با کارشناسان این حوزه برای رسیدن به برنامه‌ی اجرایی مناسب تغییر کم‌ترین نوسان را به همراه خواهد داشت، در غیر این صورت اثراتش در وهله‌ اول آن قدر زیاد است که از شفاف نبودن برنامه‌ریزی حکایت کرده و باعث بلاتکلیفی ارگان‌ها می‌شود.

این کارشناس معتقد است: اجرایی شدن چنین اقدامی ‌یک تا دو سال به طول خواهد انجامید و دوره‌ گذر از سیستم قبلی به سیستم جدید به برنامه‌ریزی نیاز دارد؛ در ابتدای ایجاد یک رویه، سیاست دور انداختن آن را نیز باید آماده کرد، همان‌گونه که در سیستم پیشروی قبل از عقب‌گرد،‌ مکانیزمی‌ تعبیه می‌شود.

مصلایی ادامه داد: توجه به طرز تفکر تغییرات امر مهمی‌ ‌است، چرا که قصد این است که ساختارهای قدیمی ‌به جدید تبدیل شود؛ اشکالات در سیستم به ناکارآمدی منجر می‌شود و در این مسیر چهار نکته حایز اهمیت است.

او ادامه داد: ماهیت دولتی یا غیردولتی بودن شوراها مهم نیست، این شوراها باید یک سازمان یا ارگان فرانگر باشند چراکه اگر این اصل را قبول داشته باشند وابستگی به یک محور اصلی معنا می‌یابد؛ در دنیا سیاست‌گذاران به نقطه‌ انتهایی ساختار قدرت متصل‌اند و به یک محور اصلی وابسته بنابراین باید دید شوراها چه جایگاهی دارند و اگر جایگاه سیاست‌گذاری کل کشور است باید فرانگر و فراسازمانی باشند.

وی در بررسی جایگاه شوراهای IT در کشور، افزود: باید دید شوراها در چه نظام یا حیطه‌ای قصد فعالیت دارد، این حیطه شامل چهار دسته می‌شود، متولی هستند، سیاست‌گذارند، مجری هستند و یا ناظر؛ شاید تمام این وظایف یا ترکیب از آنها را داشته باشند که اگر ارگانی تمام این وظایف را داشته باشد با مشکل مواجه خواهد شد.

او با طرح این سوال که سازوکار کنترل و نقد یک سازمان و شورا چگونه است و به عنوان مثال وقتی تصمیم گرفته می‌شود تا کجا می‌توان پیش رفت، گفت: باید در نظر داشت بزرگ یا کوچکی شورا ملاکی برای سنجش چابکی عمل و پاسخگویی آن سازمان نیست و در تفکیک یا انسجام نقشی نخواهد داشت، هدف ارزیابی آن شورا یا سازمان است.

مصلایی با اشاره به دو دیدگاه پدرخواندگی و کارگردانی در حوزه‌ مدیریت و سیاست‌گذاری تصریح کرد: تفکیک دیدگاه پدرخواندگی به جریانات IT و زیرساخت‌ها یا دیدگاه کارگردانی ضروری است، چراکه این جریان خیلی به هم نزدیکند و دیدگاه مترادفی دارند؛ پدرخواندگی حالت مافیایی دارد که مخالفت را حتی در صورت صحیح بودن سرکوب می‌کند اما در دیدگاه کارگردانی مخالفت‌ها بیان می‌شود و اگر تاثیر مثبتی داشته باشد برجای می‌گذارد.

وی ادامه داد: شوراها فعل و انفعال کند و تنبلی دارند، جلسات اغلب برگزار نمی‌شود یا پشت در‌های بسته این اتفاق رخ می‌دهد و از طرفی به صنوف بخش خصوصی نیز توجهی نمی‌شود و بر اساس این شواهد شوراها حالت پدرخواندگی یافته‌اند؛ اگر خواهان مکانیزمی‌ هستیم تا جریان جدیدی ایجاد کند باید به این شاخص‌ها توجه شود که ادغام می‌تواند آنها را تامین کند یا خیر و آیا این تغییرات به ایجاد سازمان فرانگر با ساز و کار کنترل و نقد مشخص، چابک در عمل و پاسخگو با دیدگاه کارگردانی منجر خواهد شد.

او تصریح کرد: باید دید رویکرد جامعه با اصل ۴۴ در این تغییرات لحاظ شده است یا دولت می‌خواهد عمده‌ برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها را به همراه اجرا بر عهده بگیرد و در نهایت بهایی به بخش خصوصی ندهد.

این کارشناس ادامه داد: اساس ساختار دموکراسی تقسیم وظایف است که به مجلس، دولت و قوه قضاییه تقسیم شده‌ است، گرچه ساختار پیچیده و شکسته می‌شود، اما همه به سوی هدف کلی حرکت می‌کنند. اگر اشتباهی رخ دهد تبعاتش مشخص است و شیوه‌ اصلاح آن به دست می‌آید؛ سیستم کنترلی قرار دارد تا اشتباهات از جایی به بعد قابل حل باشند.

او با بیان اینکه یکپارچه شدن شوراها قابل پشتیبانی است اما باید نگرانی از بروز چالش‌هایی قدیمی ‌در شرایط بحرانی‌تر وجود نداشته باشد، ادامه داد: چراکه اساس و بنیاد یک سیستم زیر سوال می‌رود و صدمات ناشی از عدم شفافیت در سیاست‌گذاری، اجرا و نظارت جبران ناپذیر است و تاثیرات آن بلاتکلیفی بخش‌های دولتی و خصوصی خواهد بود، بدون برنامه‌ریزی و عدم تحلیل موج تغییرات باعث می‌شود و تغییرات مثبت از بین رود.

به گفته‌ او در صورت اقدام یکپارچه‌سازی درون این شوراها نیاز به تقسیم وظایف است تا از هم مجزا شوند، کارگروه‌های تخصصی تشکیل شوند که یک نظارت بزرگ‌تر با تقسیم‌های تخصصی‌تر صورت می‌گیرد، بر شکل کار اشکالی وارد نیست، اهمیت در چگونگی دوران این گذر است.

وی تصریح کرد: نامفهوم بودن گذر از ساختار قدیم به ساختار جدید ضررهای زیادی را به همراه خواهد داشت و باید ظرف مدت کوتاهی جوابگوی مدلی از آ‌ینده‌ این طرح بود و ساختار جایگزین را درنظر گرفت؛ مشکلات اجرایی مثبت بودن هدف را زیر سوال می‌برد.

مصلایی با اشاره به مباحث وجودی اطلاعات، مدیریت را بخش مهم ولاینفک آن دانست و افزود: مدیریت اطلاعات آن قدر مهم است که قادر است موجودیت اطلاعات را تحت تاثیر قرار دهد و تمام اطلاعات در بستر IT حضور پیدا می‌کند و برای جریان آن به زیرساخت‌های فناوری اطلاعات نیاز است.

منبع: itna.ir