دسترسی به محتوای فارسی موجود در فضای سایبر باید آسان و سریع باشد تا آنجا که کاربران اطلاعات مورد نیاز خود را ابتدا در بین محتوای فارسی جستوجو کنند، این درحالی است که اگر برروی اینترنت واژگان محتوای دیجیتالی (دو کلمه با هم) را به فارسی جستوجو کنیم فقط به ۸۰۶ مورد برمیخوریم درصورتی که اگر این واژگان به صورت انگلیسی جستوجو شود، میلیونها مورد قابل مشاهده است که این نشان میدهد ما هنوز در حوزهی تولید محتوای دیجیتالی جایگاه مناسبی نداریم.
به گزارش خبرنگار فنآوری اطلاعات خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، متاسفانه از آنجا که در کشوری مانند ایران قانون مالکیت معنوی از تولیدات نرمافزار زیاد رعایت نمیشود، در حوزهی تولید محتوای دیجیتالی رغبت چندانی به تولید وجود ندارد و به همین دلیل دولت باید از تولیدات دیجیتالی بسیار حمایت کند تا این صنعت در کشور هرچه زودتر توسعه یابد.
برخی آمارها نشان میدهد که حدود یک درصد مردم در جهان فارسی صحبت میکنند و حدود سه درصد محتوای فضای سایبر به زبان فارسی است بنابراین محتوای زبان فارسی به نسبت جمعیت فارسیزبان زیاد است به نحوی که گوگل یک موتور جستوجوی فارسی ایجاد کرده است البته شاید این میزان محتوای فارسی به نسبت فرهنگ غنی که داریم زیاد نباشد.
تولید محتوای فارسی خودجوش به بلوغ فرهنگی نیازمند است
یحیی تابش – استاد دانشگاه صنعتی شریف – با اشاره به حجم خوب زبان فارسی در فضای سایبر گفت: محتوای فارسی اینترنت تا جایی که به عنوان منبع و مرجع مورد استفاده قرار گیرد، فاصلهی زیادی دارد.
او در ادامه با تاکید بر این که برای ایجاد محتوا به زبان فارسی، دستهبندی در حوزههای مختلف و بررسی قوت و ضعف در آن حوزهها ضروری است، افزود: در مسائل اجتماعی و وبلاگنویسی با توجه به برخورد علاقهمندانه نسل جوان با این موضوع بازتاب روحیات جوانان و رویدادهای اجتماعی ایران را در وبلاگها شاهدیم اما در زمینهی فرهنگی و ادبی با وجود تاریخچه پرباری که داریم کار چندانی از نظر محتوایی در فضای سایبر صورت نگرفته است که با سازماندهی میتوان کارهای عمیقی انجام داد.
به گفتهی او برای توسعهی خط و زبان فارسی فضای سایبر نیازمند ابزارهای پایهیی هستیم که با توجه به خواست بازار میتواند در زمینههای مختلف تفاوت سرمایهگذاری داشته باشد. اما چون بازار IT ما ضعیف است نیاز به سرمایهگذاریهای دولتی و بخش خصوصی به صورت بنیادهای خیریه که روی مسایل فرهنگی سرمایهگذاری میکنند، دیده میشود.
این استاد دانشگاه معتقد است: برای این که جامعه بتواند به طور خودجوش و خودکفا به تولید محتوای فارسی در فضای سایبر بپردازد، بلوغ فرهنگی نیاز است. همچنانکه باید قوانینی برای ایجاد نهادها تصویب شود.
پشتیبانی از محتوای دیجیتالی کشور با آنچه که باید فاصلهی بسیاری دارد
علیاکبر جلالی نیز معتقد است: تولید محتوای دیجیتالی باید در سطح ملی پشتیبانی شود تا تولید این نوع محتوا به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود؛ هیچ سازمانی به تنهایی نمیتواند کنترل و نظارت حجم انبوه تولیدات دیجیتالی را به عهده بگیرد.
این استاد دانشگاه علم و صنعت با بیان این که بهترین تولیدات محتوا در سطحی گسترده توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی قم که شامل ۱۵ هزار کتاب دیجیتالی میشود تولید شده است، ادامه داد: تاکنون پشتیبانی از محتوای دیجیتالی توسط دبیرخانه شورای عالی اطلاعرسانی انجام گرفته است با این وجود تعداد اقدامات انجام شده در مقایسه با آنچه میباید تا کنون انجام میشده فاصله بسیار زیادی دارد.
وی افزود: باید توجه کنیم که در حوزهی آموزش الکترونیکی کلیه محتواها دیجیتالی است و در نتیجه اگر بتوانیم دورههای آموزش الکترونیکی را هم در سطح رسمی و هم در سطح غیررسمی توسعه دهیم، به تولید محتوای دیجیتال کمک زیادی شده است و فرهنگ تولید محتوای دیجیتالی در کشور توسعه پیدا میکند.
برخورد با زبان فارسی در دنیای مجازی غیرعادلانه است
برخورد با زبان فارسی در دنیای مجازی غیرعادلانه است و دولت آن طور که باید در مورد محتوای این زبان برنامهریزی و سرمایهگذاری نمیکند و شاید این یکی از دلایلی باشد که سایتهای فارسیزبان سایتهای درجه سه برای استفاده به شمار میروند.
جواد صالحی – استاد دانشگاه صنعتی شریف – با بیان این مطلب و این که میزان محتوای فارسی در فضای سایر پایین است، گفت: تنها فارسی بودن محتوا مهم نیست بلکه مهمتر راحتی دسترسی به اطلاعات است که این مورد در خصوص محتوای انگلیسی صادق است. بنابراین از میزان حداقلی اطلاعات فارسی هم کمتر استفاده میشود زیرا محتوای فارسی از کیفیت پایین برخوردار است.
وی به موضوع اعتماد به محتوای اینترنت اشاره و اظهار کرد: خبری که روی سایت خبری فارسی دیده میشود، اطمینانی نیست که شایعه است یا خبری موثق و این به دلیل سرمایهگذاری اندکی است که در این حوزه انجام میشود. البته وجود برخی قوانین نیز سایتهای خبری را در خصوص ارسال تمامی اخبار محدود میکند.
او خواستار ایجاد کمیتههای متخصص و دایمی با حضور کارشناسان زبان فارسی و علوم رایانه شد و افزود: باید قوانینی را ایجاد کرد که سایتهای فارسی اطلاعات را به میزان بیشتر با جذابیت علمی و کیفیت اطلاعاتی ارایه داده و حتی با وجود کمیت حداقلی اعتماد مراجعین زیادی را به محتوای فارسی جلب کند.
آغاز تولید محتوای فارسی در وب از فرهنگستان زبان و ادب فارسی
یک استاد دانشگاه نیز معتقد است کار برای افزایش و بهبود تولید محتوای فارسی در اینترنت میتواند از فرهنگستان زبان و ادب فارسی شروع شود و به دانشکدههای ادبیات و زبان فارسی، مسوولان شبکهها، وزارت ICT و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تسری یابد.
فروهر فرزانه یکی از مشکلات فضای سایبر را این دانست که تایپ و جستوجوی فارسی برای کاربر مشکلتر از انگلیسی است و گفت: تولید متن و مطالب به زبان فارسی به نسبت توان بهرهبرداری و نیاز به جستوجو کمتر است.
وی ادامه داد: واسطههای بین کاربر فارسی زبان و فضای سایبر همچون صفحه کلید، نرمافزارهای پردازش، نسخههای فارسی نرمافزاری مختلف و غیره قابلیت زیادی برای بهبود دارد که باعث افزایش تولید محتوا به زبان فارسی در دنیای مجازی میشوند.
او ضمن پیشنهاد تعریف یک طرح ملی در زمینه تولید محتوای فارسی اظهار کرد: به مطالبی میتوان استناد کرد که به صورتی تحقیق شده و از نظر علمی مورد تایید باشد. بنابراین نمیتوان به مطالب مندرج در وبلاگها استناد کرد زیرا یک وبلاگ شامل برداشتهایی درست یا غلط است که البته با سایبر، به عنوان فضای باز که نظرات مختلف در آن مطرح میشود در تضاد نیست.
تعیین استاندارد تولید محتوای فارسی در فضای سایبر
افکار موجود در فضای سایبر باید یک متولی استانداردها را مشخص کند و ایجاد محتوا در هر زمینه را برعهدهی نهادهای مربوطه همچون علمی، فرهنگی، هنری و اقتصادی بگذارد.
محمدرضا رکنالدینی – عضو هیات علمی دانشگاه – با بیان این مطلب گفت: یک نهاد به تنهایی نمیتواند ایجاد محتوای فارسی در فضای سایبر را به عهده بگیرد زیرا با توجه به تنوع افکار موجود در فضای سایبر باید یک متولی استانداردها را مشخص کند و ایجاد محتوا در هر زمینه را برعهدهی نهادهای مربوطه همچون علمی، فرهنگی، هنری و اقتصادی بگذارد.
وی با تاکید بر این که محتوای فارسی در فضای سایبر کم است، آموزش مجازی را یکی از موثرترین راههای تولید محتوا در جهان دانست و گفت: در هر جایی از جهان با ایجاد محتوای آموزش الکترونیکی و قرار دادن آن برروی شبکهها و اینترنت حجم زیادی از مطالب به زبانی خاص را ایجاد میکنند در حالی که ایران در حوزه آموزش مجازی پیشرفتی نداشته است.
او درخصوص نقش وبلاگها در افزایش میزان محتوای فارسی گفت: محتوای فارسی در وبلاگها زیاد است و این نشان دهندهی تاثیر وبلاگ از نظر کمی است اما یکی از اشکالات وارد بر وبلاگها این است که سندیتشان مشخص نیست و تنها زمانی که فیلتر میشوند پی میبریم که شاید اشکالی از نظر محتوایی داشتهاند.
رکنالدینی معتقد است: هر سازمان، ارگان و دانشگاه باید سایت مربوط به خود را با اطلاعات خاص خود بهروز کنند و محتوایی را که به صورت دیجیتالی ایجاد میکنند در فضای سایبر قرار داده و در اختیار مردم بگذارند.
او به فرهنگسازی استفاده از اینترنت در بین مردم در بهرهبرداری بهینه از محتوای موجود اشاره و تصریح کرد: باید با فرهنگسازی، گشت و گذار کاربران در اینترنت را هدفمند کرد به نحوی که برای رفع نیازهای اطلاعاتی و یا فعالیتهای روزمره خود به اینترنت مراجعه کنند و بدانند اطلاعات مورد نیاز خود را چگونه تامین کنند.
امکانات سختافزاری اجازه نمیدهد کاربران به منابع فارسی اینترنت دسترسی یابند
دسترسی به فضای سایبر به پهنای باند نیاز دارد و کمبود این نوع زیرساخت باعث میشود محتوای فارسی در اختیار همه نباشد و از آنجا که توسعهی فرهنگ IT در کشور ضعیف است بسیاری از سایتها و وبلاگهای حاوی محتوای فارسی بدون مراجعه باقی میماند.
علاوه بر این محمد عشقی – استاد دانشگاه شهید بهشتی – با بیان این مطلب به استفاده نشدن از محتوای فارسی موجود در دنیای مجازی اشاره و اظهار کرد: باید راه را برای رشد و توسعهی فرهنگ فنآوری اطلاعات و ارتباط هرچه بیشتر و بهتر ایران با جهان باز بگذاریم؛ همه جای جهان در فضای سایبر حرف میزنند و قضاوت را به عهده کاربری می گذارند که مطلب را میخواند؛ هنر آن است که با توجه به شرایط خاص فضای سایبر فرهنگ غنی ایرانی را حفظ کنیم.
به گفتهی او امکانات سختافزاری موجود اجازه نمیدهد کاربران به منابع فارسی اینترنت دسترسی داشته باشند؛ اگر امکان دسترسی به وبلاگ در کشور ما به راحتی فراهم میشد، محتوای فارسی در این بخش از فضای سایبر در مقایسه با دیگر کشورها بیشتر بود. باید در قوانین موجود که ایجاد وبسایت را سخت میکند، تجدیدنظر شود.
وی با تاکید بر این که با اشتباه دستوری و نوشتاری زبان فارسی در وبلاگها و منابع فارسی دنیای مجازی از توسعهی زبان فارسی درست جلوگیری میشود، اظهار کرد: به دلیل چنین اشتباهاتی، فارسی در این وبلاگها دارای چندان کیفیتی نیست. نظارت و ارایهی راهکارهایی از سوی اساتید زبان و ادب فارسی در حل این مشکل لازم به نظر میرسد.
به عقیدهی کارشناسان فضای علمی سایبر میتواند بازتاب فعالیتهای علمی کشور باشد؛ همچنانکه محتوای وبلاگها بیانگر کلام جوانان و دیگر اقشار حاضر در جامعه است و با آشنایی، بررسی و درک این محتوا میتوان به بسیاری از مسائل پیدا و نهان جامعه پی برد و درصدد یافتن راه حلی برای معضلات و راهکاری برای تقویت نقاط مثبت برآمد؛ تقویت ابعاد گوناگون جامعه همچون علمی، فرهنگی، هنری، سیاسی، اقتصادی، ورزشی و غیره و انعکاس آن با زبان فارسی در فضای سایبر جهانیان را با پیشرفتهای نخبگان، فرهیختگان و دیگر فعالان حوزه های داخلی آشنا کرده و موجب کسب اعتبار برای ایران عزیز میشود.
منبع: isna.ir
هیچ مطلبی مرتبط با این مطلب درحال حاضر وجود ندارد.
۶ خرداد ۱۳۸۸ در ۷:۱۰ ق.ظ
سلام من به یه سری از آمار در مورد میزان اطلاعات تولید شده در فضای نت توسط کاربران ایرانی دارم. آیا همچین آماری وجود داره؟
۹ خرداد ۱۳۸۸ در ۱:۱۶ ق.ظ
گمان نمی کنم. فکر نمی کنم نهادی بانی این موضوع وجود داشته باشد.